TEVHÎD İLMİNİN ÖNEMİ VE ÜSTÜNLÜĞÜ

Müslüman Kardeşim!


Tevhîd ilmi, yüce Allâh'ın zât ve sıfatlarından, İslâm dîninin, inançla ilgili esaslarından bahseden bir ilimdir. Bu bakımdan ilimlerin en yücesi, en önemlisi, en üstünüdür. Yüce Allâh'ın, zâtını ve sıfatlarını öğreten ilim, ilimlerin en büyüğü, öğrenme bakımından da en gerekli olanıdır.

Büyük imâm Ebû Hanîfe, konunun öneminden dolayı, mu'tezile (“kul, kendi işini kendisi yaratır” diyenler), müşebbihe (Allâh'ı, yarattıklarına benzetenler) ve mülhitlerle (dînsizler), ilmî tartışmalar yapmak, onları Ehl-i Sünnet çizgisine döndürmek, şüphelerini gidermek maksadıyla; Bağdat'tan Basra'ya aralarındaki uzun mesâfeye rağmen, 20 den fazla yolculuk yapmış ve Ehl-i Sünnet i’tikâdını korumak ve savunmak için, El Fıkhul-Ekber, El Âlim Vel-Müteallim gibi eserler yazmıştır.

Bu eserlerin sayısı beş adet olup, hepsinin de kendisine âit olduğunu büyük hadîsci Mürtazâ Ezzebîdî sahîh ve sağlam bir isnâd ile ifâde etmiştir. (El Matâlibül Vefiyyeh-18)

Evet bu ilim, İslâm dîninin aslıyla, yâni inanç, i’tikâd ve îmân esaslarıyla ilgili olduğu için, ilimlerin en şereflisidir. Bundan dolayıdır ki, imâm-ı Â’zam Ebû Hanîfe, bu ilme diğerlerinden daha şerefli ve üstün olduğunu bildirmek maksadıyla, Fıkh-ı Ekber (Büyük Fıkıh,

Büyük İlmihal) adını vermiştir; çünkü fıkıh, amelî (eylemle ilgili) fıkıh ve i’tikâdi (inançla ilgili) fıkıh olmak üzere iki guruba ayrılır.

Görüldüğü gibi imâm Ebû Hanîfe, tevhîd ilmine Fıkh-ı Ekber adını vererek, i’tikâdi fıkhın, amelî fıkıhtan daha önemli ve üstün olduğunu belirtmiştir. Nitekim bu hususu Fıkh-ı Ebsat'ında “iyi bil ki dîndeki fıkıh (i’tikâdi fıkıh), amelle ilgili fıkıhdan daha üstündür”, diyerek dile getirir. (Şerhus Sıfat-5)

İmâm Ebul-Hasen El Eş'arî de, kula ilk farz olan şey, Allâh'ı, peygamberini ve dînini bilmesidir, diyerek tevhîd ilminin önemine işaret eder. (Şerhus Sıfat-5)

Fıkıh; sözlükte gereği gibi bilmek, anlamak demektir.Konuda geçen “FIKH-I Ekber”’den maksat ise yukarıda belirtildiği gibi îmân esasları ile ilgili bilgidir ki buna “Tevhîd İlmi” denilir.

Tevhîd ilminin faydası ve amacı

Bu ilmin amacı ve faydası ise, yüce Allâh'ı ve sıfatlarını bilerek,

bunlara inanarak doğru ve sağlam bir îmâna sahip olmak; bu îmân

ve inançla, âhiret âleminde ebedî ve sonsuz mutluluğa erişmektir.